Para-aminofenol.

  • 28 juli 2020 om 16:58 #1745
    Reageer
    Fred ter Heege
    Gast

    Voor fotografische ontwikkelaar wordt in een recept voor 100 ml. 4 gram Para-aminofenol (C6H7NO) opgelost in 2 gram Kaliumhydroxide.
    Omdat P-aminofenol alleen in grote hoeveelheden te koop is (per 100 gram) wordt als alternatief zuivere Paracetamol (C8H9NO2) gebruikt opgelost in 11 gram Kaliumhydroxide.

    Kan iemand mij in begrijpelijke taal uitleggen wat er met de Paracetamol in KOH gebeurt en waarom ik hier 11 gram KOH voor nodig heb en 6 gram Paracetamol om dezelfde werkzame oplossing te krijgen als 4 gram P-aminofenol in 2 gram KOH ?

    Ik ben geen chemicus maar een 62 jaar oude fotograaf die zelf ontwikkelaar maak om er zeker van te zijn dat dit vers is.
    Alvast bedankt voor de eventuele hulp.

    PS.

    Het complete recept voor de ontwikkelaar (Agfa Rodinal variant ) is:

    4 gram P-aminofenol.
    20 gram Kaliumsulfiet, ( of 16 gram Natriumsulfiet).
    2 gram Kaliumhydroxide (of 1,5 gram Natriumhydroxide).
    1 gram Kaliumbromide (optioneel),
    2 gram Na4-EDTA (optioneel).

    28 juli 2020 om 18:51 #1746
    Reageer
    Peters
    Bijdrager

    Hallo Fred,

    Ik was in de veronderstelling dat de vraagbaak gesloten was. Maar ik wil wel even reageren. Paracetamol wordt door kaliumhydroxide in para-aminofenol omgezet. Omdat de moleculen paracetamol wat zwaarder zijn, heb je meer gram nodig. In principe is het evenveel als de 4 gram p-aminofenol. Je hebt meer kaliumhydroxide nodig, omdat dat gedeeltelijk reageert en dus verdwijnt. In het recept staat echter wel veel meer dan ik begrijp. Ik hoop dat je hier wat aan hebt.
    Maar ik zou de originele stof bestellen; zo duur is die toch niet.

    Succes en groet,

    Jan Wim Peters

    28 juli 2020 om 19:23 #1747
    Reageer

    Hallo Fred,

    Nog een aanvulling op Jan Wim. Ten aanzien van de paracetamol en para-aminofenol heb ik niets toe te voegen.

    Om de ontwikkeling tot stand te laten komen is een basisch milieu nodig, vandaar dat er loog toegevoegd moet worden. Als een deel van het loog verbruikt is om paracetamol om te zetten in para-aminofenol heb je dus extra loog nodig zoals Jan Wim al aangaf.

    Verder, als ik mij niet vergis voeg je de Na4-EDTA toe om storende invloeden van eventueel aanwezige Ca2+ ionen in water weg te vangen zodat je geen last krijgt van ‘kalk-aanslag’ op je foto’s. EDTA bindt liever aan Ca2+ dan aan Na+ ionen.

    Sulfiet maakt de vloeistof langer houdbaar verwacht ik en bromide zal, maar ook dat weet ik niet 100% zeker ik zou het op moeten gaan zoeken, voorkomen dat de reactie te snel/te goed verloopt waardoor te veel reageert/ontwikkeld.

    Succes met de hobby!

    Groeten,

    Yvette van Rijckevorsel

    28 juli 2020 om 19:26 #1748
    Reageer
    Fred ter Heege
    Gast

    Dankjewel voor je antwoord Jan Wim,

    Klopt dat Rodinal bijna niets kost maar de omloopsnelheid is tegenwoordig zeer laag en er staat geen productie datum op de fles het is mij al een keer gebeurt dat ik uitgeputte ontwikkelaar kocht, de echte Agfa Rodinal was bijna onbeperkt houdbaar ook in aangebroken verpakking maar de moderne vervangers in gesloten verpakking hooguit 3 jaar en met film ontwikkelaar wil ik geen risico nemen.

    De overige ingrediënten van de ontwikkelaar zijn bij zowel P-aminofenol als Paracetamol gelijk.
    Kaliumbromide werkt sluierwerend en is eigenlijk niet echt meer nodig met moderne films, Na4-EDTA is voor waterontharder, deze laatste 2 zijn dus optioneel.

    Kaliumsulfiet is ook lastig te krijgen maar daar neem je 14 gr. Kaliummetabisulfiet voor in een afgekoelde oplossing met 8 gr. Kaliumhydroxide dat vormt dan weer 20 gram kaliumsulfiet en 2 gram water.

    Met vriendelijke groet,

    Fred ter Heege.

    29 juli 2020 om 01:46 #1749
    Reageer
    Fred ter Heege
    Gast

    Hallo Yvette,

    Jij ook bedankt voor je bijdrage.

    De Na4-EDTA werd in het verleden inderdaad toegevoegd om ongewenste mineralen uit leiding water weg te vangen, ik gebruik het ook omdat ik zoveel mogelijk de Agfa/OrWo* formule wil benaderen en omdat in Amsterdam het leidingwater gemiddeld hard is.
    Kaliumbromide wordt toegevoegd om eventuele sluier in de film te verminderen, met de moderne films niet echt nodig maar er zijn ook nog meer traditionele films te in de handel en dat zijn dan de films waar ik graag mee werk.
    Veel fotografen doen nog steeds een beetje Kaliumbromide in de filmontwikkelaar, just in case.

    Agfa en OrWo gebruikten in het begin zelfs Para-aminofenol hydrochloride en dan werd de hoeveelheid KOH in de oplossing verdubbeld, later werd de versie zonder HCl weer gebruikt.

    *Na de tweede wereldoorlog werd Agfa opgesplitst in de West-Duitse Agfa in leverkussen en de fabrieken in het Oost-Duitse Wolfen werd de Oost-Duitse Agfa de naam werd in 1964 in OrWo Foto (van Original Wolfen).

    Met vriendelijke groet,

    Fred ter Heege.

    31 juli 2020 om 21:45 #1755
    Reageer
    Fred ter Heege
    Gast

    Even nog een reactie op het bericht van Jan Wim,

    Ik ging er vanuit dat je bedoelde dat de kant en klare ontwikkelaar niet zo duur was maar waarschijnlijk bedoel je dat de 4-aminofenol niet zo duur is.

    4-aminofenol kan ik alleen per 100 gram kopen en kost iets van € 32,= en per jaar heb ik daar maar iets van 8 gram van nodig en de chemie is niet eeuwig houdbaar, vandaar dat ik de veel goedkopere Paracetamol gebruik veel mensen hebben dat over de datum liggen en dat krijg ik dan.

    Paracetamol tabletten bevatten veel fillers dus verpulver ik die tabletten en los het op in zuivere aceton, de fillers lossen niet op dus na het oplossen de aceton filteren dan houd ik een heldere vloeistof over en de aceton laat ik verdampen uiteindelijk houd ik dan zuivere Paracetamol over.

    Ik begon met fotografie toen ik 15 was en maakte toen ook wel zelf de chemie aan, veel stoffen zaten in mijn scheikundedoos, we hebben het over 48 jaar geleden en toen zaten er in scheikundedozen voor kinderen chemicaliën die nu alleen nog maar met de nodige vergunningen zijn te krijgen en bij wijze van spreken onder continue overheids toezicht.

    Met vriendelijke groet,

    Fred ter Heege.

Reageer op: Para-aminofenol.
Mijn informatie: