Menu

Power & Plastic


Citroenbatterij

Wat heb je nodig?

  1. 3 citroenen
  2. 3 munten van 5 eurocent
  3. Mes
  4. 3 spijkers van gegalvaniseerd staal (te koop bij de bouwmarkt)
  5. 4 elektriciteitsdraden van 20 cm waar het koper uitsteekt
  6. 8 krokodillenklemmen (te koop bij de elektronicawinkel)
  7. Los LED-lampje (te koop bij de elektronicawinkel)

Wat gebeurt er?

Je hebt een lampje laten branden op citroenen! De munt is gemaakt van koper en de spijker is gemaakt van gegalvaniseerd staal, dat bevat zink. Koper en zink zijn allebei metalen die goed elektriciteit door kunnen geven. Een citroen bevat citroenzuur. Het citroenzuur laat de elektriciteit van de spijker naar de munt stromen.

Let op:
Als je dit experiment gedaan hebt, kun je de citroenen niet meer opeten. 

Tips:
Om het lampje feller te laten branden, kun je een extra citroen aansluiten. Probeer het ook eens met ander fruit of groente. Werkt dat ook als batterij?

Bioplastic

Wat heb je nodig?

  1. Water
  2. 2 eetlepels
  3. Steelpan
  4. Pollepel
  5. Aardappelzetmeel (bijvoorbeeld van Honig)
  6. 2 theelepels
  7. Azijn
  8. Glycerine (te koop bij apotheek of drogist)
  9. Bakpapier

Wat gebeurt er?
Je hebt een bioplastic gemaakt! Een ideaal (bio)plastic is zowel sterk als een beetje vervormbaar. Denk maar aan verpakkingen van eten of speelgoed. Bioplastic kun je onder andere maken van zetmeel, bijvoorbeeld uit aardappels. In aardappelzetmeel zit onder andere amylopectine. Amylopectine is hard en niet vervormbaar. Azijn zorgt ervoor dat het amylopectine vervormbaar wordt. Glycerine is van zichzelf soepel en zorgt ervoor dat het amylopectine, ook na het drogen, soepel blijft.

Tips:
Voeg voor gekleurd plastic na het azijn en de glycerine 5 druppels voedingskleurstof toe en roer goed. Voeg eens wat meer of juist minder glycerine toe. Wat gebeurt er met het plastic? Voor plastic in een vormpje: Zet een koekjesvorm op het bakpapier en giet het mengsel daarin. 


Flowerpower

Auto’s rijden op brandstof uit aardolie, maar die raakt op. Biodiesel is een mogelijke vervanger die veel schoner is.

Wat heb je nodig?

  1. Plastic of latex handschoenen
  2. Weegschaal of balans
  3. Natriumhydroxide korrels (gootsteenontstopper)
  4. Spiritus
  5. Glazen pot met schroefdop
  6. Warmhoudplaat (elektrisch of gas)
  7. Zonnebloemolie
  8. Bekerglas
  9. Thermometer
  10. Maatcilinder (50 mL)
  11. Pipet
  12. Water

Meer weten?
Spiritus is een mengsel van verschillende alcoholen (o.a. ethanol en methanol) en een kleurstof. Het maken van biodiesel gebeurt in twee stappen. Eerst wordt de olie afgebroken door de gootsteenontstopper. Bij de deze reactie komen vetzuren en glycerol vrij. Vervolgens reageren de vetzuren met de alcohol en onstaat er als product biodiesel. Ook van frituurvet kun je biodiesel maken. Twee Nederlandse studenten hebben zelfs 17.000 km gereden op deze biodiesel.

Meer doen?
Let op: je kunt ook meer of minder maken, zolang de verhoudingen maar gelijk blijven. Wil je bijvoorbeeld 50 mL maken, dan gebruik je 0,2 g natriumhydroxide korrels, 50 mL olie en 8,5 mL spiritus. Wat denk jij: zou biodiesel echt de oplossing zijn voor het klimaatprobleem en het tekort aan olie waar we in de toekomst mee te maken krijgen? Bekijk het filmpje ‘rijden op
slaolie’: http://www.schooltv.nl/beeldbank/ clip/20071113_koolzaad01
En een NOS-uitzending over biobrandstof: www.teleblik.nl/media/5414732

Sport, spel en ontspanning
Wist je dat er ook races zijn waarbij auto’s op zonne-energie rijden? www.worldsolarchallenge.org
Ook zijn er auto’s die rijden op windenergie. Probeer zelf eens een autootje te bouwen dat op windenergie rijdt. Kijk voor inspiratie op: www.technochallenge.nl/
Basisonderwijs/lesmateriaal/zeilwagen.html
en www.technochallenge.nl/Basisonderwijs/lesmateriaal/
windenergiewagen1.html

Let op: veiligheid!
Trek een labjas aan en zet een veiligheidsbril op! Spiritus en methanol zijn giftig en brandbaar. Natriumhydroxide is zeer bijtend; vermijd dus huidcontact.

Waterstroom

Wat heb je nodig?

  1. Water
  2. Zout
  3. Eetlepel
  4. Glas
  5. Stukje karton
  6. 2 potloden, ieder aan 2 kanten geslepen
  7. Platte batterij
  8. 2 stukjes elektriciteitsdraad waar het koper uitsteekt

Wat gebeurt er?
Als je het kartonnetje optilt, ruik je chloor. Je herkent de geur misschien wel van het zwembad. Bij een van de potloodpunten zie je ook belletjes ontstaan. In die belletjes zit chloorgas, dat is ontstaan bij een chemische reactie. Nadat je de batterij hebt aangesloten op beide potloden, begint de reactie: Het zout in het water geleidt een elektrische stroom. Chemici noemen dit soort reacties elektrolyse. Bij deze proef heb je chloor gemaakt uit zout. Zo gebeurt dat in de fabriek ook.


Plastic geheugen

Wat heb je nodig?

  1. Hard doorzichtig plastic (bijvoorbeeld een plastic bekertje, frisdrankfles of verpakking van eten
  2. Aluminiumfolie
  3. Oven
  4. Ovenwanten
  5. Bakplaat

Wat gebeurt er?
Plastic wordt gemaakt in meerdere stappen. Uit aardolie wordt het ruwe plastic gemaakt in de vorm van platte platen of miniflesjes. Door dit ruwe plastic te verwarmen kunnen bekertjes, flessen en verpakkingen worden gesmolten en opgeblazen. Deze voorwerpen koelen in de vorm af. Als je de voorwerpen vervolgens weer verhit, ‘herinnert’ het plastic zich zijn oorspronkelijke vorm. Je ziet daarom een etensverpakking platter en kleiner worden, en ook een flesje en een bekertje worden kleiner en platter.

Tip:
Teken met potlood of watervaste stift op het plastic voor het de oven in gaat. Wat zie je gebeuren?


 

Kijk ook eens op onze andere websites:

natuurkundenl

sciencespace

natuurkundenl