Menu

Mooi & Gezond


Zalfje erop

Heb je last van een rode huid? Doe er een zalfje op! Gebeten door een insect? Zalfje erop! Spierpijn? Geen probleem: doe er gewoon een zalfje op!

Wat heb je nodig?

  1. Potje vaseline (250 mL)
  2. Pannetje
  3. Elektrisch kookplaatje
  4. Gedroogde kamille
  5. Maïskiem- of zonnebloemolie
  6. Koffiefilter
  7. Leeg potje om je zelfgemaakte zalf in te doen
  8. Eventueel een thermometer

Meer weten?
Zalf is een verzamelnaam voor verschillende medicinale of verzorgende halfvaste geneesmiddelen die op de huid worden gebruikt. Zo zijn er bijvoorbeeld zalfjes tegen jeuk (bij insectenbeten e.d.), zalfjes tegen spierpijn (zoals tijgerbalsem) en verzorgende crèmes, bijvoorbeeld dag- en nachtcrème. In de farmacie wordt een onderscheid gemaakt tussen zalf en crème. Onder zalf wordt een mengsel verstaan van hoofdzakelijk smeerbare vetten (bijvoorbeeld vaseline) vermengd met een werkzame stof. Van een crème is sprake als de basis een mengsel (emulsie) is van vetten en water. De zalf die je met deze methode maakt, is ongeveer één jaar houdbaar.

Meer doen?
Eventueel kun je een paar druppels kleurstof (voor voedingsmiddelen) toevoegen om jouw zalf een mooi kleurtje te geven. Je kunt ook andere kruiden gebruiken (bijvoorbeeld goudsbloem in plaats van kamille) en je kunt de kruiden ook heel fijn malen en dan in de zalf laten zitten.

Sport, spel en ontspanning
Veel kruiden worden bij de bereiding van zalven gebruikt vanwege het feit dat ze geneeskrachtige eigenschappen zouden hebben. Zo is goudsbloem desinfecterend, genezend en beschermend. Kamille is verzachtend, desinfecterend en zou helpen bij de wondheling. Zoek van de volgende kruiden op welke geneeskrachtige eigenschappen ze hebben en ook welke werkzame stof hiervoor zorgt: pepermunt, kamfer, wilg, vingerhoedskruid en papaver.

Haargel

Wat heb je nodig?

  1. 1 gram gelvormer
  2. Parfumolie
  3. Voedingsmiddelenkleurstof
  4. Parabeen (conserveermiddel)
  5. Water
  6. Gelpot met deksel
  7. Lepeltje
  8. Maatbeker
  9. Maatschepje

Tip: Als je wat glitters in je gel doet, krijg je discogel.

Wat gebeurt er?

Gel is eigenlijk een heel dun laagje plastic dat je in je haar smeert. Je haar wordt ruw van het plastic en gaat klitten. Door de klitten kun je je haar op veel verschillende manieren stylen. Haargel bestaat voor meer dan 95% uit water, maar het belangrijkste bestanddeel is de gelvormer. Als de gel opdroogt, blijft de gelvormer achter in je haar en vormt het een plastic laagje. Verder bevat gel conserveermiddel om het langer houdbaar te maken, parfum om het een lekker geurtje te geven en een beetje kleurstof voor een mooie kleur (in de pot).

Let op: je zelfgemaakte haargel is drie maanden houdbaar.

Gavisconwormen

Je gaat in deze proef de werking van het geneesmiddel Gaviscon onderzoeken. Gaviscon helpt bij brandend maagzuur. Maar hoe werkt dat eigenlijk?

Wat heb je nodig?

  1. Bekerglas (1000 mL)
  2. Maatcilinder
  3. Pipet
  4. 500 mL Water
  5. 100 mL Schoonmaakazijn
  6. Roerstaafje
  7. 20 mL Gaviscon

Hoe werkt het?
In de proef heb je de werking van Gaviscon op brandend maagzuur nagebootst. De schoonmaakazijn stelt hierbij het maagzuur voor. Bij brandend maagzuur komt maagzuur omhoog in de slokdarm. Dat geeft een vervelend gevoel en kan de slokdarm beschadigen. Gaviscon helpt hiertegen. Het bevat onder andere natriumalginaat en calcium. Wanneer het natriumalginaat en de calciumdeeltjes in het maagzuur komen, reageren ze met elkaar. Hierbij ontstaan stevige sliertjes. In Gaviscon zit ook natriumwaterstofcarbonaat. Wanneer deze stof in aanraking komt met maagzuur, ontstaan er gasbelletjes. Deze belletjes stijgen naar de bovenkant van de maag en nemen daarbij de sliertjes mee. De sliertjes vormen vervolgens een beschermende laag, die ervoor zorgt dat het maagzuur niet meer omhoog de slokdarm in kan. De laag boven in het bekerglas is de beschermende laag die ook in de maag ontstaat.

In de praktijk
Scheikundigen die werkzaam zijn in de farmaceutische industrie houden zich bezig met de werking en structuur van een medicijn. Ze onderzoeken bijvoorbeeld hoe je ervoor kunt zorgen dat een medicijn alleen op de juiste plek in het lichaam actief wordt. Maar er werken nog veel meer mensen aan de ontwikkeling en het gebruik van medicijnen. Zo controleert een chemisch analist de kwaliteit van medicijnen. Een biochemicus kijkt naar de effecten van stoffen op het lichaam. Wil je meer weten over opleidingen en beroepen? Kijk dan op www.exactwatjezoekt.nl

Meer doen
Naast schoonmaakazijn zijn er nog meer zure vloeistoffen. Welke ken je? Voer de proef eens met een andere zure vloeistof uit. En wat gebeurt er als je alleen water gebruikt? Heeft het gevolgen als je de temperatuur verandert?

Let op: veiligheid!
Schoonmaakazijn is zuur en bijtend. Goed spoelen bij aanraking met huid en/of ogen, en niet inslikken.

DNA-Detective

Wat heb je nodig?

  1. Water
  2. Afwasmiddel
  3. Zout
  4. Ethanol uit de vriezer (70%, te koop bij de drogist)
  5. 2 kopjes
  6. Reageerbuis met een dopje (te koop bij de apotheek)
  7. 2 theelepels
  8. Eetlepel

Wat gebeurt er?
In elke cel in je lichaam zit hetzelfde DNA. Bij dit proefje haal je DNA uit de cellen uit je mond. Je neemt de cellen uit je mond, omdat je die het makkelijkst kunt losmaken. Dat doe je door je mond te spoelen met water. Het DNA vind je in de kern van cellen. Om het DNA eruit te krijgen, doe je er afwasmiddel bij. Het afwasmiddel maakt de wand van de cel en van de kern kapot, zodat het DNA eruit kan. Ethanol zorgt ervoor dat het DNA gescheiden wordt van de rest van de cel, zodat je het kunt zien.

Verder experimenteren?
In plaats van cellen uit je mond, kun je ook een kiwi nemen. De kiwi moet je eerst schillen en fijn prakken. Dat doe je in je kopje met het zoute afwaswater. Daarna zet je het 30 seconden in de magnetron op 850W. Als het is afgekoeld, doe je de kiwimoes in een koffiefilter en vang je het sap op in het schone kopje. Van dit sap doe je een theelepel in je reageerbuis. Als laatste doe je de theelepel ijskoude ethanol erbij.


 

Kijk ook eens op onze andere websites:

natuurkundenl

sciencespace

natuurkundenl